Oops! It appears that you have disabled your Javascript. In order for you to see this page as it is meant to appear, we ask that you please re-enable your Javascript!

كارخانه شيره پزی

كارخانه شيره پزي محلي مسقف به مساحت تقريبي 400مترمربع است.سقف آن گنبدي خشتي است.ستون هاي خشتي قطوربه ارتفاع دومتر اين سقف گنبدي را حفظ مي كنند.ارتفاع سقف تا كف حدود5/3متر است.درورودي از جنس چوب وبزرگ است به گونه اي كه حيوان با بارش به راحتي داخل كارخانه بشود.

ميدان ابتداي كارخانه براي تخليه بار در نظر گرفته مي شدو قپان  (ترازوي قديمي)هم در آنجا قرار داشت.حوض بزرگي كه درآن انگور درآن انباشته مي شودوبه آن كرشت مي گويندحوضي است دو طبقه كه سقف زيرين ان به وسيله چوب و صافي پوشيده شده است و ارتفاع آن حدود 30الي40سانتي متري است.وطبقه ي بالايي محل انباشتن انگوراست.پس ازمكفي شدن انگورداخل كرشت،چند نفر كارگر با ضربه پا انگور ها را له مي كرداندوآب انگورله شده بوسيله ي صافي طبقه ي پايين به حوض ديگري انتقال مي يابدبه آب حاصله شربت مي گويند.

تفاله ي انگور در مخزني مخروطي جمع آوري مي شود كه به آن ساز مي گويندوبا وسيله اي كه به آن تيرو تنگ مي گويند فشرده مي شود.تا تمامي آب داخل دانه هاي انگور فشرده شده وبيشترين مقدار حاصل گردد.

شربت حاصله به پاتيل حمل شده وبا حرارت ملايم گرم مي شودوقتي حرارت ان به چهل درجه رسيد(البته درآن زمان فهميدن حرارت شربت با تجربه بوسيله انگشت انجام مي شد)نوعي گچ مخصوص راكه به آن ((گل شيره))مي گوينددرآب خالص حل مي كنندوبا ملايمت داخل پاتيل مي ريزند.حرارت كوره را طوري تنظيم مي كنندكه شربت در همان حرارت باقي بماندوحدود4الي 6ساعت صبرمي كنندنتيجه اينكه تمام املاح همراه با گل شيره به ته پايتل رفته انباشته مي شود وكف و دانه هاي نامرغوب روي شربت جمع مي شودكه بوسيله ي كفگيرجمع آوري شده وبه خارج ازكارخانه حمل مي شود.شربت صاف وعاري از هرگونه موادزايد را به پاتيل ديگري  حمل مي كنندوبه ان حرارت  زيادي به آن مي دهند وبه اين قسمت راه مي گويند.شربت بايد به قدري بجوشدكه ثلثين شوديعني از هر3كيلواب انگوركيلو2بخار شده ويك كيلو شيره حاصل مي شود.زماني كه شربت به اين موقعيت رسيدمي گويند راه رسيده است يعني شيره پخته شده است.

قسمت دیگر از گل واملاح زایدکه درته پاتیل اولی جمع شده بود در کیسه ای قطور ومحکم به نام توبره می ریزندتا شربت هایآن نیز تصفیه شده در حوضچه ا ی کوچک به نام پاتوبره جمع شود.

شیره ی حاصل که حرارت زیادی دارددر ظروفی قطوربه نام خمره ریخته می شود تا سرد شود وبه نسبتانگور اشخاص بین آنها تقسیم گردد.

تقریبا هر 700کیلو تا یک تن انگور را یک((کار))یعنی یک نوبت کاری می گویند که در هرزمان برداشت محصول هرکارخانه 3تا5 کار می تواند انجام دهدیعنی 5/3تا5تن انگور پخته شود وبه شیره تبدیل می شود.قاعدتا از هر 100کیلو انگور25کیلو شیره حاصل می شود که 5کیلواجرت کارخانه وکارگران و20کیلو به صاحب بار تعلق می گیرد.

در قدیم قبل از شروع  کارخانه شیره پزی برای سوخت کارخانه افرادی به نام هیزم کش که در بیابان های اطراف  مشغول جمع آوری هیزم بوداند وبیشتر نوعی بوته به نام جاز را جمع آوری می کرداند وبه دستور صاحب کارخانه هیزم ها را در مکانی کنارکارخانه به نام جاز انداز انبار می کرداندو بعداز پختن شیره در هرنوبت کاری دستمزدآنها پرداخت می شد.

در آن زمانها شیره انگور را در پوست ((بز))نگهداری می شدوبا نخی محکم سر پوست را می بستند.

فصل شروع کار کارخانه از اول مهر لغایت15آبان می باشد.

در حال حاضر دوکار خانه شیره پزی در صحرای موغان به حالت اولیه  ی خود باقی مانده است.

نمای بیرونی ساختمان کارخانه شیره پزی حاج حبیب اله میرعابدی

داخل کارخانه شیره پزی حاج حبیب اله میرعابدی که الان به صورت انبار استفاده می شود.

داخل کارخانه شیره پزی حاج حبیب اله میرعابدی که الان به صورت انبار استفاده می شود.

منبع:كتاب فرفرهنگ

رفتن به نوارابزار