مسجد تاریخی چهارطاقی روستای زیارتگاه

مقدمه:

پس از ظهور اسلام در ایران و سقوط سلسله‌ی ساسانیان در نیمه‌ی دوم قرن هفتم میلادی (برابر با دهه‌ی سوم قرن اول هجری قمری)، ساخت مساجد در ایران آغاز شد. محققان ساخت اولین نمونه‌های معماری اسلامی در ایران را در خراسان دانسته‌اند و به همین دلیل، به شیوه‌ی ابتدایی معماری مساجد در ایران، شیوه‌ی خراسانی می‌گویند. این شیوه در سه قرن ابتدایی حکومت اسلامی در ایران (دوران حکومت امویان، عباسیان، طاهریان و…) رایج بود.

در این شیوه تعداد زیادی ستون گرداگرد حیاط مرکزی ساخته می‌شد که شبستان‌ها یا رواق‌های مسقف را تشکیل می‌داد. به همین دلیل است که در آن دوران به شیوه‌ی ساخت مساجد «چهل‌ستونی» یا «شبستانی» نیز می‌گفتند. این مساجد فاقد در و پنجره و تزیین بوده‌اند و همیشه به روی همه‌کس باز بودند. حتی در مناطق سردسیر هم به‌جای در از پوشش حصیر برای مساجد استفاده می‌شد.

قوس‌ها و طاق‌های بیضی یا تخم‌مرغی ساخته‌شده در مساجد هنوز تحت تأثیر معماری دوران ساسانی است که به نمونه‌های آن می‌‌توان در طاق کسری و کاخ فیروزآباد اشاره کرد. به‌طور کلی الگوی ساخت بناهای صدر اسلام، به‌خصوص در دوران خلفای عباسی، ساختمان‌های ساسانی بود. این مساجد تکمیل‌شده‌ی بناهای چهارطاقی ساسانی است که به‌جای آتش‌گاه در آن محراب ساخته شد و چهارطاقی مرکزی به‌طرف دیوار جنوبی تغییر مکان داد. به‌طور کلی می‌توان شالوده‌ی ساخت معماری مساجد اسلام را در معماری ساسانی جستجو کرد، از جمله نشانه‌های عمده‌ی معماری ساسانی در ساخت مساجد می‌توان به تعدد ستون‌ها، احداث ایوان‌های بلند، و استفاده از تزیینات آجری و گچ‌بری در دوران اولیه اشاره کرد. ریشه‌ی ساخت مناره نیز درواقع در معماری پیش از اسلام بوده‌است.

این مساجد شامل چهار ستون در چهار گوشه مربع شکل می باشد که به وسیله چهار قوس در چهار جهت اصلی نمایان شده است و چون از چهار طرف باز بوده به چهار طاقی شهرت یافته است. این طرح ساده دارای چهار گوشواره، به منظور ایجاد زمینه ای دایره ای شکل برای گنبد است. این فضا که بر روی آن گنبد مدوّری با خیز کم و بدون ساقه قرار دارد، به وسیله چهار درگاه به فضای خارج ارتباط مییابد. بناهای چهار طاقی عمدتاً به عنوان آتشکده و آتشگاه مورد استفاده قرار می گرفته اند مانند؛ چهار طاقی نیاسر و خرم دشت در کاشان و چهار طاقی برزو در اراک.

مسجد تاریخی چهارطاقی زیارتگاه:

در راه هادی که از روستای وصف به طرف روستای زیارتگاه  عبور می کنیم. در بین راه  یک ابنیه تاریخی چهارطاقی که سقف آن فروریخته است را مشاهده می کنیم. این ابنیه تاریخی چهار طاقی یک مسجد تاریخی است با معماری ساسانی که در سده دوم هجری قمری ساخته شده است که تزیینات داخلی وبیرونی ندارد .این مسجدبه صورت یک چهارطاقی ساده بدون مناره وشبستان دارای گوشواره های زیبا ساخته شده است.

این مسجد در اوایل دوره سده دوم اسلامی ساخته شده است . که  برای جمعیت کمی که در آبادی  نزدیک بوده اند،مکفی بوده است . و یکی دیگر از چیز های جالب این بنا که توسط دوست فرهنگی بنده جناب آقای مصطفی جهانمردی کشف شد این هست که وقتی در وسط بنا قرار گرفتید با اینکه سقف  مسجد فرو ریخته است،امواج صوتی بازتاب می کند.این مسجد در هر دوره ای تعمیرشده که آخرین دوره تعمیر آن به دوره قاجاریه برمی گردد.

در صحرا ی موغان ودیگر صحراهایی که کشاورزی انجام می شود یا انجام می شده است.در کنار باغات ومزارع کشاورزی مساجد کوچکی قرار دارد ،افرادی که مشاغل کشاورزی دارند به هنگام وقت نماز دراین مساجد نماز می خواندند.

مسجد تاریخی چهارطاقی روستای زیارتگاه

د

مسجد تاریخی چهارطاقی روستای زیارتگاه

                مسجد تاریخی چهار طاقی روستای زیارتگاه – که هینطور درتصویر نگاه می کنید افراد سود جو کنار این چهار طاقی یک چاله برای دستیابی به گنج حفر

                  کرده اند.

چاله ای که توسط افراد سود جو کنار مسجد تاریخی چهار طاقی روستای زیارتگاه حفرشده است.

مسجد تاریخی چهار طاقی روستای زیارتگاه

مسجد تاریخی چهار طاقی روستای زیارتگاه

مسجد تاریخی چهار طاقی روستای زیارتگاه

تصویری از چاله ای که توسط افراد سود جو کنار مسجد تاریخی چهار طاقی روستای زیارتگاه حفرشده است.

تصویرسقف مخروبه مسجد تاریخی چهارطاقی روستای زیارتگاه که چنان که درتصویر مشخص است که شکل سقف بیضی شکل است.

رفتن به نوار ابزار