Oops! It appears that you have disabled your Javascript. In order for you to see this page as it is meant to appear, we ask that you please re-enable your Javascript!

پارک ملی کلاه قاضی

بخشی از پارک ملی کلاه قاضی در شهرستان شهرضا قرار دارد.

پارک ملی کلاه قاضی در استان اصفهان بین E5145 الی E5215 طول شرقی و N3200 الی N3230 عرض شمالی واقع شده است. مساحت آن درحدود ۴۷۱۴۲ هکتار می باشد.
 
کوه کلاه قاضی قسمتی از رشته کوه ماهدشت می باشد. بلندترین قله این کوه به ارتفاع ۲۵۳۴ مترمیباشدکه درجنوب خاوری اصفهان واقع وشکلی شبیه کلاه قاضیان درادوار گذشته دارد. کوه کلاه قاضی از مناطق حفاظت شده شکار ممنوع و پناهگاه حیات وحش می باشد و دارای پاسگاههای مختلف شکاربانی است و چشمه های زیادی در دامنه های این کوه وجود دارد که گله های حفاظت شده بز و پازن از آن استفاده می کنند. این کوه را معمولأ از گردنه أی موسوم به گردنه لاشتر در فاصله حدود ۳۰ کیلومتری اصفهان در جاده اصفهان به شهرضا صعودمی کنند. این کوهستان دارای دره های متعدد شمالی و جنوبی است و وجه تسمیه آن شکل کاملأ مشخصی است که قله آن دارد و از شهر اصفهان به شکل کلاه قاضیان قدیم دیده می شود.
 
کوه کلاه قاضی دارای دیواره های بلند با سنگهای مناسب جهت صخره نوردی می باشد به همین دلیل مورد توجه صخره نوردان قرار گرفته و مسیرهای گوناگونی در آن گشایش شده است.
 
در دره ای به نام دره شاهین که در قسمت جنوب خاوری کوه واقع شده گروه کوهنوردی چکاد کوهستان اصفهان به همت سایر علاقه مندان در صدد ایجاد محلی با مسیرهای متنوع آموزشی می باشد که تا پایان سال ۱۳۸۱ هیجده مسیر مختلف در آن باز گردیده است.
 

راه دسترسی
از میدان دروازه شیراز اصفهان به وسیله خودروهای دربستی یا خودروهایی که به شهر مبارکه یا شهرضا می روند میتوان به دیواره ها دسترسی پیدا کرد. (قبل از پلیس راه باید پیاده شد).
 
منطقه کلاه قاضی به موجب شرایط خاص از دیرباز زیستگاه وحوش بوده و دارای قدمت تاریخی زیادی است. چنانکه در تاریخ آمده است از زمان شاه عباس صفوی و بعد از آن به خصوص در دوره قاجاریه این کوهها از شکارگاههای مخصوص این سلاطین محسوب میشده است. در اواخر قرن نوزدهم ظل السلطان پسر ارشد ناصرالدین شاه که سالهای متمادی حاکم اصفهان بوده در کتاب خود از کلاه قاضی و شاهکوه به عنوان شکارگاههای غنی و زیبا یاد کرده است. وجود اکوسیستم خوب و زیستگاههای قابل توجه باعث گردید که در سال ۱۳۴۶ شورایعالی شکاربانی و نظارت بر صید طی مصوبهای ارتفاعات کلاه قاضی را به نام منطفه حفاظت شده کلاه قاضی قرق اعلام نمود.
 
این منطقه به دلیل دارا بودن تنوع بوم شناختی، حفاظت از تنوع زیستی، حفاظت از منابع ژنتیکی و بقای تعادل طبیعی همچنین کاهش ناهنجاریهای حاصل از فعالیت صنایع و عوارض جمعیتی، برخورداری از چشم اندازهای زیبای نواحی کوهستانی و تپه ماهوری، وجود انواع گیاهان و گونههای متعدد حیات وحش جانوری و استفادههای علمی، پژوهشی، اقتصادی و گردشگری دارای ارزش وجودی پارک ملی بوده است. از این رو پس از فراز و نشیبهای بسیار نهایتاُ در سال ۱۳۷۴ با پیگریهای مستمر و وجود کمترین تعارضات یعنی نداشتن هرگونه عرصه و اعیانی تحت تملک اشخاص حقیقی و حقوقی و حل مسأله دامداران توسط نهادهای عضو شورای کشاورزی استان با اعتبارات پیش بینی شده در جهت اسکان عشایر از طریق اداره کل امور عشایر استان اصفهان و تأیید مسؤولین استان طی مصوبه شماره ۶/۷/۷۴ شورایعالی محیط زیست به عنوان پارک ملی معرفی گردید.
 
موقعیت جغرافیایی: پارک ملی کلاه قاضی با مساحتی در حدود ۵۰ هزار هکتار در منطقه جنوب شرقی اصفهان واقع شده است و جاده آسفالته اصفهان ـ شیراز از کناره شمالی و غربی آن میگذرد. نزدیکترین گوشه پارک که گوشه شمال غرب آن است در حدود ۳۶ کیلومتری شهر اصفهان قرار دارد. در این منطقه رشته کوههایی به موازات هم وجود دارند که جهت آنها شمال غربی به جنوب شرقی است. این پارک شامل رشته کوه شیدان در رشته کوه کلاه قاضی میباشد که این کوه نام خود را از دو ارتفاع سنگی گرفته که هر دو از دو طرف با شیبهای تند که به دشت ختم میشود و به صورت دو برج سنگی برافراشتهاند.
 
پوشش گیاهی: پارک ملی کلاه قاضی که یک منطقه صخرهای میباشد، علاوه بر پوشش گیاهی علفی، گونه های درخت و درختچه دارد که این گو نهها در نقاط مختلف درهها و کوهپایه ها میرویند و از نظر طراوت و سرسبزی جلوه خاصی به منطقه دادهاند. انواع مختلفی از گیاهان بوته ای از جمله درمنه، گل گندم، شقایق وحشی، آویشن، لاله وحشی، اسپند، خارشتر و درختان و درختچهها مانند تنگرس، بادام کوهی، انجیر و بنه در این پارک میرویند. همچنین تعدادی از گیاهان دارویی از جمله چوبک، قدومه، همیشه بهار، ریواس، خاکشیر، گل گاوزبان، شنگ، کاسنی سمی و … در این پارک میرویند.
 
پارک ملی کلاه قاضی زیستگاه گونههای مختلفی از پستانداران، پرندگان و خزندگان میباشد که برخی از آنها بسیار با ارزش میباشند و تعدادی نیز در معرض خطر انقراض بوده و تحت حفاظت و حمایت شدید میباشند. از جمله پستانداران موجود در این پارک میتوان به موارد ذیل اشاره کرد:
 

کل و بز وحشی قوچ و میش وحشی، آهو، پلنگ، گرگ، روباه معمولی، کفتار، شغال، خرگوش، تشی، دوپا، جرد و انواع موش.
 
بیش از ۴۰ گونه پرنده در این پارک شناسایی شده که برخی از آنها بومی و برخی مهاجر بهاره و تابستانه یا مهاجر زمستانه میباشند و تعدادی نیز عبوری دیده میشوند. از مهمترین گونه های پرندگان میتوان به عقاب طلایی، شاهین، سارگپه، کبک، تیهو، پرستو، چکچک، کمرکلی، کبوتر چاهی و باقرقره اشاره کرد. از گونه های خزندگان میتوان لاکپشت مهمیزدار، بزمجه بیابانی، انواع آگاما، مار و افعی را نام برد.

 
موقعیت عمومی
جنوب شرقی شهر اصفهان و در مجاورت شهرجدید بهارستان
 
وسعت : ۵۰۹۱۱ هکتار
 
ویژگی و سیمای عمومی

توپوگرافی : تغییرات ارتفاع از ۱۳۵۰ متر تا ۲۵۳۴ ومتوسط ارتفاع منطقه ۱۷۲۰ متر است. دورشته کوه اصلی به نام های شیدان در شمال منطقه و رشته کوه کلاه قاضی در غرب و جنوب قراردارد.
چشم انداز ::سیمای کوهستانی -دشتی
 
پوشش گیاهی : مراتع ۷۰ درصد،اراضی کشاورزی ۵/۰ درصد ،رخنمون های سنگی ۸/۲۵ درصد و اراضی بدون پوشش ۱/۳ درصد هستند.گیاهان بوته‌ای و درختچه‌ای در این منطقه رویش دارند و تیپ اصلی پوشش گیاهی آن درمنه زار می باشد. و حدود ۲۵۲ گونه گیاهی از این منطقه گزارش شده است:
 
گونه های شاخص گیاهی
درمنه دشتی ( Artemisia siberi ) وAnabasis aphyla و آنقوزه ( Ferula assa-foetida ) که گونه در حال انقراض می باشد.
 
وضعیت عمومی حیات وحش
گونه زوج سم غالب در منطقه کل وبز وحشی می باشد و گونه بعدی آهوی ایرانی است طبق آمار آخرین سرشماری (سال ۱۳۹۰) جمعیت زوج سمان منطقه به شرح زیر می باشد:
کل وبز : ۱۸۶۲ آهوی ایرانی :۱۵۵۱ قوچ ومیش :۵۸
گونه های شاخص : کل وبز وحشی ،آهوی ایرانی ، ،قوچ ومیش ،پلنگ،گرگ ،کبک ،تیهو
کریدورها:متاسفانه این منطقه به دلیل محاصره در میان انواع کاربریها حالت جزیره ای پیدا کرده است
 
جاذبه های اکوتوریستی
رشته کوه کلاه قاضی عامل جذب بسیاری از گروههای کوهنوردی و طبیعت گردان می باشد.
ذخایر فسیلی عامل حضور بسیاری از دانشجویان ،استادان و محققین در منطقه است.
گونه های حیات وحش اعم ازگیاهی و جانوری موجود در منطقه عامل جذب پژوهشگران و دانشجویان می باشد.
وضعیت عمومی و اقتصادی : در درون منطقه سکونتگاه انسانی وجود ندارد.
 
تعارضات مهم
تداخل حریم ومحدوده فانونی شهر بهارستان ومحمد آباد با محدوده کلاه قاضی (مراحل قانونی رفع تعارض در حال پیگیری می باشد
عبور اتوبان اصفهان –شهرضا از داخل پارک ملی
وجود مجموعه معادن سنگ لاشتر در قسمت پناهگاه حیات وحش
پروانه های چرا متعلق به عشایر جرقویه در مراتع جنوب منطقه که علی رغم خروج دام از منطقه سازمان حفاظت محیط زیست اقدام به پرداخت حقوق عرفی دامداران ننموده است.
 
تجهیزات وامکانات
سرمحیط بانی لاشتر واقغ در شمال غرب منطقه و مشرف به جاده اصفهان –شهرضاپاسگاه و مرکز آموزش بازدیدکنندگان لاگورمجهز به امکانات اقامتی ویک دستگاه دوربین بوردبلند سداد واقع در جنوب منطقه پاسگاه محیط بانی محمد آباد در شرق منطقه و در مجاورت شهر محمد آبادپست های دیده بانی چشمه توتی ،قارنه ،کلاه بزرگ مورداستفاده در گشت های شبانه پنج دستگاه خودرو کمک دار هفت دستگاه موتور سیکلت
 
سایر ملاحظات
حدود ۴۷۰۰۰ هکتار پارک ملی و مابقی پناهگاه حیات وحش می باشد. معادن سنگ موجوددر قسمت پناهگاه حیات وحش قرار دارند.

پوشش گیاهی: انجیر ,‌بادام کوهی ,‌انار ,‌عناب ,‌ شیپوری ,‌بید , خارشتر,‌درمنه ,‌ اسپند,‌گل جالیز, شنگ ,‌انواع گرامینه, کلاغک ,‌ گل مریم ,‌سلین ,‌انواع گون , گل گندم ,‌علف شوره , علف مار ,‌ریواس ,‌اسپرس , چوبک.
 
پستانداران: کل و بز و قوچ و میش ,‌ آهو,‌ خرگوش , پلنگ ,‌گرگ ,‌‌ کفتار , یوزپلنگ, ‌روباه ,‌ شغال ,‌ تشی وگربه وحشی.
 
پرندگان: کبک ,‌تیهو, باقرقره ,‌ کلاغ سیاه ,‌چکاوک ,‌کاکلی ,‌دم جنبانک, زاغ نوک سرخ, زاغی,‌گنجشک سانان و عقابها .
 
خزندگان: مارجعفری,‌افعی شاخدار,‌مارقیطانی ,‌مار پلنگی ,‌مارمولک ,‌لاک پشت .

منبع:اداره محیط زیست شهرستان شهرضا

رفتن به نوار ابزار